Οδεύοντας προς την ελληνική Ανάσταση: Μεγάλη Τρίτη

26 ΑΠΡΙΛΙΟΥ (M. Tρίτη)

Μνείαν ποιούμεθα της των Δέκα Παρθένων παραβολής, της εκ του ιερού Ευαγγελίου

(Ματθ., κεΔ, 1-13)

Iερομάρτ. Bασιλέως (επ. Aμασείας), Kαλανδίου και Nέστορος, οσίων Γλαφύρας και Iούστας.

kassiani-2

Μεγάλη Τρίτη: Η πλήρης αποδοχή του ανθρώπου τη Μεγάλη Τρίτη. Πόσο όμορφος και συμβολικός συνεορτασμός την ημέρα αυτή! Ελπίδα για τον καθένα. Ανίσχυρη η αμαρτία και βραβευμένη η αγνότητα. «Τη Αγία και Μεγάλη Τρίτη της των Δέκα παρθένων παραβολής μνείαν ποιούμεθα» και την ίδια ημέρα στα απόστιχα το περιώνυμο Δοξαστικό της Κασσιανής «Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίαις». Ο άνθρωπος που κάνει το άλμα. Ψηλαφίζοντας τον απύθμενο βυθό της ανθρώπινης αποτυχίας συλλαμβάνει το μέγεθος των δυνατοτήτων της αγάπης. Και συναντά την απόλυτη αποδοχή σε μια αμετρία θείας φιλανθρωπίας. «Αφέονται αι αμαρτίαι αυτής αι πολλαί ότι ηγάπησε πολύ…»

Αγία Κασσιανή

Το τροπάριο της Κασσιανής*

«Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή, την σην αισθομένη θεότητα, μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν, οδυρομένη μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει. Οίμοι! Λέγουσα, ότι νυξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας, ζοφώδης τε και ασέληνος έρως της αμαρτίας. Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων, ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ, κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας, ο κλίνας τους ουρανούς τη αφάτω σου κενώσει, καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας, αποσμήξω τούτους δε πάλιν τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις. Ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν, κρότον τοις ωσίν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη. Αμαρτιών μου τα πλήθη και κριμάτων σου αβύσσους, τις εξιχνιάσει ψυχοσώστα Σωτήρ μου; Μη με την σην δούλην πατρίδης, ο αμέτρητον έχων το έλεος».

κασσιανή2

* Η Κασσιανή ήταν ποιήτρια-μοναχή επί βασιλέως Θεοφίλου. Η μνήμη της εορτάζεται στις 7 Σεπτεμβρίου. Είναι γνωστός ο διάλογός της με τον αυτοκράτορα Θεόφιλο. Λέγεται ότι το δοξαστικό της η Κασσιανή το έγραψε ένα απόγευμα καθισμένη στον κήπο. Όταν δε έφτασε στους στίχους «αποσμήξω δε τούτου τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις», αντιλήφθηκε τον ερχομό του Θεόφιλου και έτρεξε να κρυφτεί. Ερχόμενος ο Θεόφιλος και βλέποντας το μισοτελειωμένο ποίημα, πρόσθεσε τη φράση «Ων εν τω παραδείσω, Εύα το δειλινόν, κρότον τοις ωσίν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη». Όταν αναχώρησε ο Θεόφιλος και γύρισε η Κασσιανή, βλέποντας τους στίχους του Θεόφιλου, τους άφησε ως είχαν και συμπλήρωσε τη συνέχεια του ποιήματος.

 

Απόσπασμα από το βιβλίο: «Ελληνισμός και Ορθοδοξία», εκδόσεις PLS

Ο Διάλογος της Κασσιανής με τον Αυτοκράτορα Θεόφιλο

Η Κασσιανή γεννήθηκε μεταξύ του 805 και του 810 στην Κωνσταντινούπολη και ήταν γόνος φεουδαρχικής οικογενείας. Όταν μεγάλωσε συνδύαζε τη σωματική ομορφιά με την εξυπνάδα της. Τρεις βυζαντινοί χρονικογράφοι, ο Συμεών ο μεταφραστής, ο Γεώργιος ο αμαρτωλός και ο Λέων ο Γραμματικός, αναφέρουν ότι έλαβε μέρος στην τελετή επιλογή νύφης για τον αυτοκράτορα Θεόφιλο, την οποία είχε οργανώσει η μητριά του Ευφροσύνη. Σε αυτή, που τοποθετείται χρονικά ή στο 821 ή στο 830, ο αυτοκράτορας επέλεγε τη σύζυγο της αρεσκείας του δίνοντας της ένα χρυσό μήλο. Θαμπωμένος από την ομορφιά της Κασσίας, ο νεαρός αυτοκράτορας την πλησίασε και της είπε: «Ὡς ἂρα διά γυναικός ἐρρύη τὰ φαῦλα» «Από μία γυναίκα ήρθαν στον κόσμο τα κακά [πράγματα]», αναφερόμενος στην αμαρτία και τις συμφορές που προέκυψαν από την Εύα. Η Κασσία, ετοιμόλογη, του απάντησε: «Ἀλλά καὶ διά γυναικός πηγάζει τά κρείττω» «Και από μία γυναίκα [ήρθαν στον κόσμο] τα καλά [πράγματα]», αναφερόμενη στην ελπίδα της σωτηρίας από την ενσάρκωση του Χριστού μέσω της Παναγίας. Με βάση την παράδοση ο ακριβής διάλογος ήταν:

-Εκ γυναικός τα χείρω.
-Kαι εκ γυναικός τα κρείττω.

Λέγεται ότι ο εγωισμός του Θεόφιλου τραυματίστηκε με αποτέλεσμα να απορρίψει την Κασσιανή και να επιλέξει τη Θεοδώρα από την Παφλαγονία της Μικράς Ασίας για σύζυγό του.

 

SHARE