Βιβλιοπαρουσίαση: Πούτιν – Η εξουσία εκ των έσω

Πώς ο Βλαντίμιρ Πούτιν από αξιωματικός της Κα Γκε Μπε στην Ανατολική Γερμανία κατάφερε να γίνει ο ισχυρότερος άνδρας και ο διαμορφωτής της νέας Ρωσίας, η οποία απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τις αντιλήψεις της Δύσης;

Ο Μπαράκ Ομπάμα χαρακτηρίζει τον Βλαντίμιρ Πούτιν έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους της ανθρωπότητας – αμέσως μετά τον Έμπολα και τους τρομοκράτες του Ισλαμικού Κράτους. Ο Ρώσος πρόεδρος, από την άλλη, ασκεί δριμεία κριτική «στη διπλή ηθική της Δύσης». Από τα γεγονότα της πλατείας Μαϊντάν και μετά επικρατεί ένα πάγωμα που έχει πολλές πιθανότητες να εξελιχθεί σε μια νέα «Εποχή των Παγετώνων» μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Πώς έφτασαν τα πράγματα ως εδώ,δεκαετίες ολόκληρες μετά το τέλος της Σοβιετικής Ένωσης;

Ο Χούμπερτ Ζάιπελ είναι ο μοναδικός Δυτικός δημοσιογράφος που καταφέρνει να συνοδεύει τον Πούτιν τα τελευταία πέντε χρόνια. Το βιβλίο του είναι η ιστορία μιας αμοιβαίας αποξένωσης και απογοήτευσης. Δίνει στον αναγνώστη τη δυνατότητα να κατανοήσει βαθιά τα κίνητρα και τις απόψεις του Βλαντίμιρ Βλαντίμιροβιτς Πούτιν.

O Χούμπερτ Ζάιπελ γεννήθηκε το 1950 στο Αλτσενάου-Βάσαρλος. Αρχικά εργάστηκε ως συντάκτης και ξένος ανταποκριτής για τα περιοδικά Stern και Spiegel, πριν μετακινηθεί στις αρχές του 1990 στην τηλεόραση, ως ειδικός σε θέματα οικονομίας και πολιτικής. Το 2012 το κανάλι ARD πρόβαλε το ντοκιμαντέρ του Ζάιπελ Εγώ ο Πούτιν: Ένα πορτρέτο. Στις αρχές του 2014 πραγματοποίησε την πρώτη συνέντευξη παγκοσμίως με τον Έντουαρντ Σνόουντεν.

Τον Νοέμβριο του 2014 πήρε συνέντευξη από τον πρόεδρο Πούτιν με θέμα τη θέση της Ρωσίας στην ουκρανική σύγκρουση, για λογαριασμό του καναλιού ARD. Τα ντοκιμαντέρ του έχουν λάβει δύο φορές το Βραβείο Γερμανικής Τηλεόρασης, το Δημοσιογραφικό Βραβείο Χέλμουτ Σμιτ, καθώς και το Βραβείο Άντολφ Γκράιμ.

Είναι κοινή διαπίστωση το πόσο μεροληπτικά αντιμετωπίζεται από τα Δυτικά ΜΜΕ η Ρωσία και οι ρωσικές θέσεις γύρω από τις συντελούμενες αντιπαραθέσεις και τις συγκρούσεις για την εν δυνάμει διαμόρφωση της νέας γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής του κόσμου μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και ο πρόεδρός της, ο Βλαντίμιρ Βλαντίμιροβιτς Πούτιν, τον οποίο αντιμετωπίζουν με όρους δυσπιστίας και δαιμονοποίησης.

Ο έγκυρος Γερμανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Χούμπερτ Ζάιπελ,συντάκτης και ξένος ανταποκριτής για τα περιοδικά Stern και Spiegel, και αργότερα, από τις αρχές του 1990, σχολιαστής της τηλεόρασης, γράφει στο βιβλίο του Πούτιν – Ηεξουσία εκ των έσω:

«Δεν περνά μέρα που να μην διαβάσουμε στις εφημερίδες για τον Ρώσο πρόεδρο, και κατά κανόνα δεν πρόκειται για κάτι θετικό. Αν κατ’ εξαίρεση αυτό που του καταλογίζεται δεν είναι ιδιαίτερα κακό, σίγουρα πάντως θα κατηγορηθεί ότι υπερεκτίμησε για άλλη μια φορά τον εαυτό του ή ότι συμπεριφέρθηκε ανάρμοστα – ένας πολιτικός άνδρας που προφανώς δεν κατάλαβε τα σημεία των καιρών, αλλά ο οποίος είναι με κάποιον τρόπο τόσο σημαντικός, ώστε δεν μπορείς να αποφύγεις να αναφερθείς σ’αυτόν. Τόσο σημαντικός που ακόμα και οι πολιτικοί μας είναι αναγκασμένοι να τον συναντούν σφίγγοντας τα δόντια. Δεν υπάρχει άλλος πολιτικός ξένης χώρας που να μνημονεύεται τόσο πολύ όσο ο Βλαντίμιρ Βλαντίμιροβιτς Πούτιν. Κι όμως, ό,τι γράφεται γι’αυτόν δεν διαφέρει από τα όσα λέγονταν άλλοτε για την πάλαι ποτέ Σοβιετική Ένωση. Ως επί το πλείστον πρόκειται για συμπεράσματα βασισμένα στην καφεμαντεία.

Κρεμλινολόγοι που επινοούν κάθε μέρα νέες θεωρίες, χωρίς οι ίδιοι να έχουν πρόσβαση στα κέντρα εξουσίας. Πράγμα που, ομολογουμένως, δεν είναι και απλό […] Στη Δύση οι πάντες τον υποπτεύονται ότι μόνο κακά έχει κατά νου. Εδώ και χρόνια έχει μπει στο στόχαστρο των γερμανικών κυρίαρχων ΜΜΕ, τα οποία ωστόσο ενίοτε σημειώνουν ότι ο διάδοχος ή οι διάδοχοί του πιθανώς να είναι χειρότεροι. Κοντολογίς, υπονοούν ότι από εκείνη τη γωνιά του πλανήτη δύσκολα μπορεί να περιμένει κανείς κάτι καλό».

Αυτή ακριβώς την αντίληψη καταρρίπτει ο συγγραφέας, χρησιμοποιώντας ως επί το πλείστον υλικό που προέρχεται από τις μακρόχρονες συζητήσεις που είχε με τον πρόεδρο Πούτιν.

Δεν περιορίζεται όμως μόνο σ’ αυτές τις συζητήσεις. Από την πλούσια παράθεση των πηγών του στο τέλος του βιβλίου συνάγεται ότι όντως συζήτησε ή πήρε συνέντευξεις από τους σημαντικότερους αντιπάλους και φίλους του Ρώσου προέδρου στη Ρωσία και στο εξωτερικό, ενώ μίλησε και με πολλούς πολιτικούς στο Βερολίνο, στις Βρυξέλλες και στην Ουάσινγκτον.

Το βιβλίο του Ζάιπελ δεν είναι μια αγιογραφία για τον πρόεδρο Πούτιν. Είναι μια ανάλυση που προσπαθεί να σταθεί στα πραγματικά γεγονότα και στις αιτίες που τα υποκίνησαν και όχι σε φανταστικές επινοήσεις. Οι σημαντικοί σταθμοί της πολιτικής ζωής του προέδρου Πούτιν εξετάζονται παράλληλα με τα σημαντικότερα γεγονότα-ορόσημα που συνέβησαν τις τελευταίες δεκαετίες στη Ρωσία.