Γιατί η Γαλλία αποτελεί στόχο των τρομοκρατών;

Εύλογο είναι το ερωτήμα γιατί η Γαλλία έχει πέσει τόσες φορές θύμα τρομοκρατικών επιθέσεων, όμως κάτι τέτοιο δεν είναι τυχαίο υποστηρίζει η πολιτική επιστήμονας Ρόνια Κέμπιν, καθώς υπάρχει μια σειρά εξωτερικών και εσωτερικών λόγων που την καθιστούν ευάλωτη.

Με τις μνήμες των αιματηρών τρομοκρατικών χτυπημάτων στο Παρίσι να παραμένουν νωπές, η Γαλλία έμελλε να ζήσει ξανά στιγμές φρίκης με πάνω από 80 νεκρούς τη νύχτα της Πέμπτης, αυτή τη φορά στη Νίκαια. Μπορεί να μέχρι στιγμής να μην στοιχειοθετείται η σύνδεση του γαλλοτυνήσιου δράστη Μοχάμεντ Λαουαϊέ Μπουλέλ με ακραιφνείς ισλαμιστικές οργανώσεις, ωστόσο αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι η χώρα έχει πέσει επανειλημμένα θύμα πολύνεκρων επιθέσεων.

Η Ρόνια Κέμπιν, πολιτική επιστήμονας του Ιδρύματος Επιστήμη και Πολιτική στο Βερολίνο (SWP), εξηγεί στην DW ότι υπάρχει μια σειρά αιτίων που καθιστούν τη Γαλλία τόσο ευάλωτη. Από τη μία η Γαλλία ανήκει στις ευρωπαϊκές χώρες με τη μεγαλύτερη εμπλοκή στη διεθνή μάχη κατά του λεγόμενου Ισλαμικού Κράτους σε Ιράκ και Συρία.

“Κατά δεύτερον, δεν πρέπει να παραβλέπουμε ότι η Γαλλία, εξαιτίας του αποικιακού παρελθόντος της, έχει μεγάλη μουσουλμανική κοινότητα με διπλή υπηκοότητα, δηλαδή γαλλική και της εκάστοτε χώρας καταγωγής. Ο έλεγχος τέτοιων ατόμων είναι πολύ δύσκολος για τις γαλλικές αρχές. Δεν χρειάζονται βίζα για να εξέλθουν, να εισέλθουν και να παραμείνουν στη Γαλλία όπως άλλοι Σύροι, Τυνήσιοι και Αλγερινοί”, υπογραμμίζει.

Ανεργία και έλλειψη προοπτικής

Η Ρόνια Κέμπιν εκτιμά ότι υπάρχουν και εσωτερικοί λόγοι, αναφέροντας τον πολύ αυστηρό διαχωρισμό κράτους και εκκλησίας στη Γαλλία, γεγονός που, κατά την ίδια, συνέβαλε στο να διαφύγει από την προσοχή του κράτους το τι συμβαίνει στις μουσουλμανικές κοινότητες της χώρας.

Η γερμανίδα πολιτική επιστήμονας εντοπίζει όμως και αιτίες που σχετίζονται με την οικονομική και κατ’ επέκταση την κοινωνική κατάσταση στη χώρα. Όπως επισημαίνει η Ρόνια Κέμπιν, “η Γαλλία έχει πολύ υψηλή ανεργία αυτή τη στιγμή. Περίπου το 10% των πολιτών είναι άνεργοι. Ωστόσο, η κατάσταση είναι σοβαρή, δεδομένου ότι γνωρίζουμε πως το 46% των νέων με μεταναστευτική καταγωγή πλήττονται από ανεργία και ως εκ τούτου από έλλειψη προοπτικής. Αυτό συνιστά εν δυνάμει λόγο ριζοσπαστικοποίησης στο εσωτερικό της χώρας. Τέλος, η συνεργασία των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών παραμένει ανεπαρκής. Τα κενά που δημιουργούνται έτσι έχουν, όπως βλέπουμε και από τις επιθέσεις, συχνά καταστροφικές συνέπειες”.

Μιλώντας στο CNBC, ο επικεφαλής του IHS Jane’s Terrorism and Insurgency Centre, Matthew Henman, εξηγεί πως σε μια πρώτη φάση, οι τρομοκράτες, αδιαμφισβήτητα, έχουν εξοργιστεί από τις γαλλικές επιθέσεις εναντίον του Ισλαμικού Κράτους στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική.

Άλλωστε, όπως διαπιστώνει και ο αναλυτής σε θέματα τρομοκρατίας στο CNN, Paul Cruickshank, καμία άλλη χώρα στη Δύση δεν έχει έλθει αντιμέτωπη με τόσες τρομοκρατικές απειλές όπως η Γαλλία. Έχουν εξουθενωθεί τελείως μετά από ενάμιση χρόνο έντονων προσπαθειών, για να προστατεύσουν τη χώρα, υπογραμμίζει, προσθέτοντας πως η αστυνομία και ο στρατός εργάζονται στον μέγιστο βαθμό και πως η Νίκαια είναι μία από τις πόλεις που “φιλοξενούσαν” κάποιους από τους αγώνες του Euro 2016, επομένως βρισκόταν ήδη σε “συναγερμό”.

“Το πρόβλημα είναι πως δεν μπορείς να μπεις στα κεφάλια αυτών των τρομοκρατών” για το ποιος θα είναι ο επόμενος στόχος τους. “Δεν μπορείς να προβλέψεις, εκτός και εάν εμπλέκεσαι στον σχεδιασμό αυτών των επιθέσεων”.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Matthew Henman και προχωρώντας τη συζήτηση στα βαθύτερα αίτια, η Γαλλία έχει σταματήσει να δρομολογεί τους κοινωνικο-οικονομικούς παράγοντες που καθιστούν τη χώρα ιδιαιτέρως “ευάλωτη” απέναντι σε ένα τρομοκρατικό χτύπημα, σημειώνοντας πως ένα μέρος του μουσουλμανικού πληθυσμού έχει μεγαλώσει στη χώρα, νιώθοντας εξαιρετικά αφιλόξενα, χωρίς να έχει καταφέρει να “πλάσει” μια ταυτότητα, υιοθετώντας είτε τα ερεθίσματα της μοντέρνας κουλτούρας στη Γαλλία, είτε τις παραδόσεις της γενέτειρας των γονέων του.

Σημειωτέον πως σύμφωνα με τον Florian Otto της Verisk Maplecroft, σε αρκετά προάστια του Παρισιού έχει καταγραφεί σημαντική ανεργία στους νέους (της τάξεως του 45% με 50%), ιδιαιτέρως στον ανδρικό πληθυσμό.

Οι αναλυτές μένουν έντονα στο γεγονός πως οι δράστες των βασικών τρομοκρατικών επιθέσεων είναι, επί της ουσίας, Γάλλοι πολίτες που όμως έχουν αποκλειστεί από τη γαλλική κοινωνία. Παράλληλα, στέκονται και στην προκατάληψη που κυριαρχεί στους δρόμους της Γαλλίας. Όπως ανέφερε στο CNN ο Robert Baer, πρώην πράκτορας της CIA, η κατάσταση επιδεινώνεται μετά από τις επιθέσεις στο Παρίσι, καθώς “η αστυνομία σταματά ανθρώπους που μοιάζουν με Άραβες σε τρένα και λεωφορεία, για να ελέγξουν τις ταυτότητές τους”.

Από την πλευρά του, ο Tom Fuentes, πρώην υποδιευθυντής του FBI που υπηρέτησε και ως εκτελεστικό μέλος της Interpol, είπε πως η τρομοκρατία που πλήττει τη Γαλλία είναι μείζων φόβος στην Ευρώπη.

“Έχουμε μετανάστες τρίτης γενιάς που ήλθαν από το Μαρόκο, την Αλγερία, τη Λιβύη, την Τυνησία… και ακόμη και όταν τα παιδιά τους γεννηθούν στη Γαλλία και τα παιδιά των παιδιών τους γεννηθούν στη Γαλλία, δεν θα θεωρούν τους εαυτούς τους Γάλλους”, παρατήρησε, σημειώνοντας πως δεν γίνονται αποδεχτοί από το μεγάλο μέρος του γαλλικού πληθυσμού.

Πάντως, αυτό το κλίμα διχασμού και διαίρεσης στη Γαλλία δεν πέρασε απαρατήρητο, ήδη από την επίθεση στο Charlie Hebdo, με τον Γάλλο πρωθυπουργό, Manuel Valls, να τονίζει, από τότε, πως η επίθεση έφερε στην επιφάνεια την “άσχημη” πραγματικότητα που επικρατεί στη χώρα. Εντούτοις, πέρα από την άμεση ανταπόκριση των αστυνομικών Αρχών, δεν έχουν γίνει και πολλά, προκειμένου να αναχαιτιστούν οι διακρίσεις που φαίνεται να δεσπόζουν στη Γαλλία. Πέρα από την αντιμετώπιση, χρειάζεται και πρόληψη, είναι το μήνυμα του Henman.